هەنگاوی یەکەم لەوە بچووکترە کە دەردەکەوێت.
چارەسەرکار و پزیشکی دەروونیی عێراقی، بە نووسین، دەنگ یان ڤیدیۆ، بە کوردی، عەرەبی یان ئینگلیزی. بە کەم دەست پێ دەکەین و قۆناغ بە قۆناغ دەکرێینەوە. ئیمەیڵ یان ژمارەیەک جێبهێڵە و کاتێک نۆرەی تۆ هات نامەت بۆ دەنێرین.
بێ ناوی ڕاستەقینە · پارەدان بۆ هەر دانیشتنێک بە دینار · تەنها یەک نامە کاتێک دەکرێینەوە
چوار شت کە هەرگیز نایکەین.
هەموو شتێکی تر دەکرێت بگۆڕێت. ئەمانە ناگۆڕێن.
هەرگیز ناسنامەت لێ داوا ناکەین
چارەسەرکارەکەت بەو ناوە دەتناسێت کە خۆت هەڵیدەبژێریت، و پێویست ناکات ناوی ڕاستەقینەت بێت؛ هەرگیز ئیمەیڵ یان ژمارەی مۆبایلەکەت نابینێت. تەنها ئیمەیڵ یان ژمارەی مۆبایلمان پێویستە بۆ دڵنیاکردنەوەی نۆبەکەت، هەرگیز ناسنامە نا، و هیچ شتێک لەگەڵ خێزان، شوێنی کار یان کۆمپانیای بیمە هاوبەش ناکرێت. هەر کاتێک دانیشتنێکی نۆبەگیراوت نەبێت، دەتوانیت هەژمارەکەت بسڕیتەوە.
هەرگیز پشکنین پشتگوێ ناخەین
بڕوانامەیەکی دانپێدانراو، دوو ساڵ ئەزموونی کارکردن و چاوپێکەوتنێکی کلینیکی، و هەر مۆڵەتێک لەلایەن ئەو دەزگایەوە پشتڕاست دەکرێتەوە کە دەریکردووە.
هەرگیز لە جیاتی تۆ چارەسەرکار هەڵنابژێرین
خۆت هەڵیدەبژێریت، بەپێی ئەو زمانانەی بەڕاستی کاریان پێ دەکات: کوردی، عەرەبی یان ئینگلیزی، کە لە هەموو پرۆفایلێکدا نووسراون، بۆ ئەوەی کەسێک هەڵبژێریت کە بتوانیت قسەی لەگەڵ بکەیت. بە گرووپێکی بچووک دەست پێ دەکەین، بۆیە لە سەرەتادا هەڵبژاردن لە هەر زمانێکدا سنووردار دەبێت.
هەرگیز پاکێج یان بەشداریکردن نافرۆشین
هەر جارە پارەی یەک دانیشتن دەدەیت، بە دینار، بە شێوازێکی پارەدانی ناوخۆیی. کارتی دەرەکی پێویست نییە، و نرخەکە پێش ئەوەی نۆبە بگریت لە پرۆفایلەکەدا نووسراوە.
چۆن کار دەکات
چوار هەنگاو، لە سەرەتاوە تا کۆتایی.
شاشەی نموونەیی لەو ئەپەی دروستی دەکەین. ناو و کاتەکان ڕاستەقینە نین.
چارەسەرکارانێک کە بە زمانی تۆ قسە دەکەن
پاڵاوتن بەپێی زمانخۆت هەڵبژێرە، کەس بۆت دیاری ناکات.
پسپۆڕی، زمانەکان، بڕوانامەکان و نرخ لە هەموو پرۆفایلێکدا نووسراون. سەیری هەمووان بکە — تا نۆبە نەگریت هیچ شتێک ناگاتە چارەسەرکار، و گۆڕینیشی بێبەرامبەرە.
ڕێگەی کۆن لە خزمێک دەپرسیت ئایا ناوێک دەزانێت. ئێستا ئەویش دەزانێت. و هیچ ڕێگەیەک نییە بۆ بەراوردکردن، هیچ ڕێگەیەکیش بۆ گۆڕین.
نۆبەیەکی بەڕاستی بەردەست بگرە.
خشتەی ڕاستەقینەی چارەسەرکارەکە دەبینیت، نەک فۆرمی داواکاری. کاتێک هەڵبژێرە — ئێواران و کۆتایی هەفتەش — و تەنها نرخی ئەو یەک دانیشتنە بە دینار بدە. هیچ شتێک خۆکارانە نوێ نابێتەوە.
ڕێگەی کۆن پەیوەندی بە کلینیکێکەوە دەکەیت، چەند هەفتەیەک چاوەڕێی نۆبە دەکەیت، پاشان لە کاتی دیاریکراودا هەموو شارەکە دەبڕیت — ئەگەر بتوانیت دەربچیت.
بەو شێوەیەی بۆت دەگونجێت قسە بکە.
نووسین، دەنگ یان ڤیدیۆ، بۆ هەر دانیشتنێک خۆت هەڵیدەبژێریت. کۆدکراوە و هەرگیز تۆمار ناکرێت — و چارەسەرکارەکەت بەو ناوە دەتناسێت کە هەڵتبژاردووە.
ڕێگەی کۆن ژووری چاوەڕوانی کە دەرگاکەی دیارە و لەوانەیە کەسێک بتبینێت — پاشان هیچ تا نۆبەی مانگی داهاتوو.
شتێک کە دوای دانیشتن لەگەڵت بمێنێتەوە.
کاتێک شتێک ڕوودەدات، لە نێوان دانیشتنەکاندا بۆ چارەسەرکارەکەت بنووسە — نەک لە جیاتی دانیشتنەکان، بەڵکو بۆ ئەوەی هیچ شتێک پێویست نەکات هەفتەیەکی تەواو چاوەڕێ بکات.
ڕێگەی کۆن پارە بە نەختینە دەدەیت، دەڕۆیتە دەرەوە، و هیوا دەخوازیت کەسی گونجاو بووبێت. هەرچی دواتر ڕووبدات چاوەڕێی نۆبەی داهاتوو دەکات.
دوو جۆر یارمەتی
چارەسەری دەروونی یان پزیشکی دەروونی. یەک هەڵسەنگاندن.
پێویست ناکات بزانیت کامیانت پێویستە. هەڵسەنگاندنەکە چەند پرسیارێک دەکات و یارمەتیت دەدات هەڵبژێریت.
شێوەی مامەڵەکردنت لەگەڵ ئەوەی ڕوودەدات دەگۆڕێت.
گفتوگۆی بەردەوام لەگەڵ چارەسەرکارێکی شارەزا. شێوازەکە بەپێی ئەو کەسە دەگۆڕێت کە هەڵیدەبژێریت — چارەسەری مەعریفی ڕەفتاری، چارەسەری پەسەندکردن و پابەندبوون و شێوازی تر، کە لە پرۆفایلەکەیدا نووسراون. بۆ دڵەڕاوکێ، دڵتەنگی، ترۆما، خەم و پەژارە، گرژیی خێزانی، یان شتێک کە هێشتا ناتوانیت ناوی لێ بنێیت.
نووسین، دەنگ یان ڤیدیۆ، بۆ هەر دانیشتنێک هەڵیدەبژێریت
نامەگۆڕینەوە لە نێوان دانیشتنەکاندا
بۆ دەستپێکردن پێویستت بە دەستنیشانکردنی نەخۆشی نییە
کاتێک قسەکردن بەس نییە، بە شێوەی پزیشکی چارەسەری دەکات.
هەڵسەنگاندن و ڕاوێژی دەرمان لەگەڵ پزیشکێکی دەروونیی شارەزا. بۆ ئێستا لە یەک کاتدا لەگەڵ یەک پسپۆڕ دەبیت، و هەر کاتێک پێویست بوو دەتوانیت لە نێوان چارەسەری دەروونی و پزیشکی دەروونیدا بگوازیتەوە.
هەڵسەنگاندن و دەستنیشانکردن، بە ڕوونی ڕوونکراوە
ڕاوێژ دەربارەی ئەوەی ئایا دەرمان یارمەتیت دەدات، و چۆن دەڕوات
هەر کاتێک پێویست بوو، لە نێوان چارەسەری دەروونی و پزیشکی دەروونیدا بگوازەرەوە
چارەسەری هاوسەران لە هەمان هەڵسەنگاندندا دەبێت. دڵنیا نیت کامیان دەگونجێت؟ پێویست ناکات ئێستا بڕیار بدەیت — یەکەم پرسیاری هەڵسەنگاندنەکە ئەوەیە کە بەدوای چ جۆرە یارمەتییەکدا دەگەڕێیت.
ئایا ئەمە بەڕاستی کاریگەرە؟
لە کۆتایی نەوەدەکانەوە لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە. بە تێکڕا، ئەنجامەکان هاوشێوەی چارەسەری ڕووبەڕوون.
زیاتر لە دوو دەیەیە تاقیکردنەوە هەڕەمەکییەکان چارەسەری دەروونی و پزیشکی دەروونی بە ڤیدیۆ لەگەڵ چارەسەری ڕووبەڕوو بەراورد دەکەن. زۆربەی ئەم تاقیکردنەوانە لە ئەمریکای باکوور، ئەوروپا و ئوسترالیا ئەنجام دراون، و بەڵگە لە عێراق و جیهانی عەرەبییەوە هێشتا کەمە.
لێکۆڵینەوەکان بخوێنەوە ←پێنج پێداچوونەوە و شیکاریی گشتی، ٢٠١٦–٢٠٢٦
- Batastini et al. (2021) — Are videoconferenced mental and behavioral health services just as good as in-person? A meta-analysis. Clinical Psychology Review.
- Shaker et al. (2023) — Psychiatric treatment via telemedicine vs. in person in PTSD, mood and anxiety disorders: a systematic review and meta-analysis. JMIR Mental Health.
- Seuling et al. (2023) — Therapeutic alliance in videoconferencing psychotherapy compared to psychotherapy in person: a systematic review and meta-analysis. Journal of Telemedicine and Telecare.
- Hubley et al. (2016) — Review of key telepsychiatry outcomes. World Journal of Psychiatry.
- Meyer-Keirath et al. (2026) — Comparing video-based and face-to-face psychotherapy: a systematic review and multilevel meta-analysis. Journal of Medical Internet Research.
بۆچی ئەمە دروست دەکەین
لە ڕووپێوی نیشتمانیی عێراقدا (٢٠٠٦–٢٠٠٧)، نزیکەی یەک لە هەر حەوت کەسی گەورە لە ساڵی ڕابردوودا تێکچوونێکی دەروونییان هەبوو، و تەنها یەک لە هەر دە کەسیان چارەسەر کرابوو.
نەک لەبەر ئەوەی خەڵک یارمەتییان ناوێت. بەڵکو لەبەر ئەوەی یارمەتی دوورە، لەبەر ئەوەی لەوانەیە کەسێک ببینێت داوای دەکەیت، و لەبەر ئەوەی ئەوانەی دەتوانیت لێیان بپرسیت کەمن.
پزیشکی دەروونی بۆ هەر ١٠٠ هەزار کەس
ئەتڵەسی تەندروستی دەروونی ٢٠٢٤، ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی
نەخۆشخانەی دەروونی بۆ ٤٥ ملیۆن کەس
ئەتڵەسی تەندروستی دەروونی ٢٠٢٤، ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی
لە هەزار ئافرەتی بەغدا کە لە ساڵی ٢٠٢٠دا ڕووپێو کران، ترۆمای پەیوەست بە جەنگیان بینیبوو
Lafta & Merza، ٢٠٢١
لەو ئاوارە عێراقییانەی لە ٢٠١٤ەوە لێکۆڵینەوەیان لەسەر کراوە، تێکچوونی فشاری دوای ترۆمایان هەبووە
Ahmed et al.، ٢٠٢٤
سەرچاوەکان بخوێنەوە ←نۆ ژمارە، هەموویان سەرچاوەیان هەیە
- 01نزیکەی یەک لە هەر حەوت کەسی گەورە (١٣٫٦٪) لە ١٢ مانگی ڕابردوودا تێکچوونێکی دەروونییان هەبووە — Alhasnawi et al.، World Psychiatry (٢٠٠٩): ڕووپێوی تەندروستی دەروونیی عێراق، ٢٠٠٦–٢٠٠٧
- 02تەنها ١٠٫٨٪ی تووشبووان لە ساڵی ڕابردوودا چارەسەر کرابوون — Alhasnawi et al.، World Psychiatry (٢٠٠٩): ڕووپێوی تەندروستی دەروونیی عێراق، ٢٠٠٦–٢٠٠٧
- 03تەنها ٢٣٫٧٪ی حاڵەتە گرانەکان لە ساڵی ڕابردوودا چارەسەر کرابوون — Alhasnawi et al.، World Psychiatry (٢٠٠٩): ڕووپێوی تەندروستی دەروونیی عێراق، ٢٠٠٦–٢٠٠٧
- 04زیاتر لە ٧٠٪ی ئەوانەی لە بەغدا ڕووپێو کران، ئامادە نین هاوسەرگیری لەگەڵ کەسێکی نەخۆشی دەروونی بکەن — Sadik et al.، International Journal of Mental Health Systems (٢٠١٠): ڕووپێوی خێزانی لە بەغدا
- 05٥٥٪ی ئەوانەی ڕووپێو کران، ئەگەر نەخۆشییەکی دەروونی بۆ ئەندامێکی خێزانەکەیان دەستنیشان بکرێت، شەرمەزار دەبن — Sadik et al.، International Journal of Mental Health Systems (٢٠١٠): ڕووپێوی خێزانی لە بەغدا
- 06٠٫٣ پزیشکی دەروونی بۆ هەر ١٠٠ هەزار کەس — ئەتڵەسی تەندروستی دەروونی ٢٠٢٤، ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی: پرۆفایلی عێراق
- 07٥ نەخۆشخانەی دەروونی و ٢٤ بەشی دەروونی لە نەخۆشخانە گشتییەکاندا، بۆ ٤٥ ملیۆن کەس — ئەتڵەسی تەندروستی دەروونی ٢٠٢٤، ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی: پرۆفایلی عێراق
- 08٩١٪ی هەزار ئافرەت کە لە ساڵی ٢٠٢٠دا لە بەغدا ڕووپێو کران، لە ٢٠٠٣ەوە ترۆمای پەیوەست بە جەنگیان بینیوە — Lafta & Merza، Medicine, Conflict and Survival (٢٠٢١)
- 09٦١٫٩٪ی ئاوارە عێراقییەکان تێکچوونی فشاری دوای ترۆمایان هەبووە، لە ١٨ لێکۆڵینەوەدا لە هێرشی داعشی ٢٠١٤ەوە — Ahmed et al.، Medicine, Conflict and Survival (٢٠٢٤)
ئەو پرسیارانەی خەڵک پێش دەستپێکردن دەیکەن.
ئایا ئەمە بەڕاستی نهێنییە؟
پەیوەندییەکان لە ڕێگەی هێڵی کۆدکراوەوە دەڕۆن و هەرگیز تۆماریان ناکەین، و نامەکان بە کۆدکراوی هەڵدەگیرێن. چارەسەرکارەکەت بەو ناوە دەتناسێت کە هەڵیدەبژێریت، و هەرگیز زانیارییەکانت نافرۆشین.
کەس دەزانێت؟
هەرگیز بە خێزان، شوێنی کار یان کۆمپانیای بیمە ناڵێین. هیچ کلینیکێک نییە کە بە بەرچاوی خەڵکەوە بچیتە ناوی، و چارەسەرکارەکەت بەو ناوە دەتناسێت کە هەڵیدەبژێریت؛ هەرگیز ناسنامە، ئیمەیڵ یان ژمارەی مۆبایلەکەت نابینێت.
تێچووەکەی چەندە؟
هەر پسپۆڕێک نرخی خۆی بە دینار دیاری دەکات، و پێش نۆبەگرتن لە پرۆفایلەکەیدا دەیبینیت. بۆ هەر دانیشتنێک پارە دەدەیت، و هیچ شتێک خۆکارانە نوێ نابێتەوە.
چارەسەری دەروونی یان پزیشکی دەروونی؟
چارەسەری دەروونی شێوەی مامەڵەکردنت لەگەڵ شتێک دەگۆڕێت. پزیشکی دەروونی بە شێوەی پزیشکی چارەسەری دەکات. هەڵسەنگاندنەکە یارمەتیت دەدات هەڵبژێریت، و دواتر دەتوانیت بیگۆڕیت.
کێ لە پشت وەجدانەوەیە؟
تیمێک لە گەنجانی عێراقیی بەپەرۆش. وەجدان دروست دەکەین بۆ ئەوەی گەیشتن بە پسپۆڕێکی شارەزا، بە زمانی خۆت، ئاسان بێت و تایبەتمەندیت بپارێزێت.
ئایا پسپۆڕەکان شارەزان؟
بڕوانامەیەکی دانپێدانراو، دوو ساڵ ئەزموونی کارکردن و چاوپێکەوتنێک، و هەر مۆڵەتێک لە سەرچاوەکەیەوە پشتڕاستی دەکەینەوە.
بە چ زمانێک؟
کوردی، عەرەبی و ئینگلیزی. لە هەر پرۆفایلێکدا ئەو زمانانە نووسراون کە پسپۆڕەکە کاریان پێ دەکات. بە گرووپێکی بچووک دەست پێ دەکەین، بۆیە بە تێپەڕبوونی کات زیاتر دەبێت.
لە دەرەوەی عێراقیش کار دەکات؟
بەڵێ، لە هەر شوێنێک کە ئینتەرنێتی جێگیری تێدا بێت. نرخەکان بە دینارن، و پارەدان کارتی نێودەوڵەتی وەردەگرێت.
ئەگەر نۆبەکە هەڵبوەشێنمەوە چی دەبێت؟
ئەگەر زوو هەڵیبوەشێنیتەوە، هەموو پارەکەت بۆ دەگەڕێندرێتەوە. ئەگەر درەنگ هەڵیبوەشێنیتەوە، بەشێک لە نرخەکە بۆ پسپۆڕەکە دەچێت. ماوە وردەکان لە کاتی پارەداندا، پێش ئەوەی پارە بدەیت، پیشان دەدرێن.
ئەگەر ئێستا پێویستم بە یارمەتی بێت؟
وەجدان خزمەتگوزاریی فریاکەوتن نییە. ئەگەر خۆت یان کەسێک کە دەیناسیت لە مەترسیی ڕاستەوخۆدایە، پەیوەندی بە فریاکەوتنی ناوخۆییەوە بکە (لە عێراق: ئەمبولانس ١٢٢، پۆلیس ١٠٤) یان بچۆ بۆ نزیکترین نەخۆشخانە.
پرسیارێکی ترت هەیە؟ لێمان بپرسە ←
هێشتا نەکراوەتەوە. دوو ڕێگە هەیە بۆ بەشداربوون.
سەرەتا پسپۆڕان وەردەگرین و پاشان لە کۆتایی ٢٠٢٦ەوە قۆناغ بە قۆناغ بۆ ئەو کەسانە دەکرێینەوە کە بەدوای یارمەتیدا دەگەڕێن. هیچ شتێک لێرەدا پابەندت ناکات.
بەدوای یارمەتیدا دەگەڕێیت
بچۆ ناو لیستی چاوەڕوانی
تەنها یەک نامە کاتێک نۆرەی تۆ دێت. ناوی ڕاستەقینە پێویست نییە، و هەر کاتێک بتەوێت بۆمان بنووسە تا لە لیستەکە لات ببەین.
چارەسەرکاران و پزیشکانی دەروونی
داواکاری کراوەیە
پسپۆڕان ئێستا دەتوانن داواکاری بنێرن. هەر مۆڵەتێک لەلایەن ئەو دەزگایەوە پشتڕاست دەکەینەوە کە دەریکردووە، پاشان بۆ چاوپێکەوتنێکی کلینیکیی کورت بانگهێشتت دەکەین.